Zupa szczawiowa to jeden z najbardziej charakterystycznych smaków tradycyjnej polskiej kuchni. Jej wyraźna kwasowość doskonale łączy się z delikatnym wywarem drobiowym, łagodną śmietaną, ugotowanymi ziemniakami i jajkiem na twardo. To właśnie te proste dodatki sprawiają, że zupa jest sycąca, a jednocześnie zachowuje świeży, lekko kwaskowy charakter.
Podstawą mojego przepisu jest domowy wywar ugotowany na kurczaku i indyku. Połączenie dwóch rodzajów mięsa nadaje mu więcej smaku, ale nie sprawia, że staje się zbyt ciężki. Do garnka trafiają również klasyczne warzywa: marchew, pietruszka, seler oraz por. Szczaw dodaję dopiero pod koniec gotowania, gdy mięso i warzywa są już miękkie.
Ziemniaki oraz jajka gotuję osobno i układam bezpośrednio na talerzach. Dzięki temu ziemniaki nie rozpadają się podczas przechowywania zupy, a każdy może dopasować wielkość porcji do własnego apetytu. Całość uzupełniam niewielką ilością śmietany i świeżym koperkiem.
Zupa szczawiowa – tradycyjny smak domowego obiadu
Najważniejszą cechą dobrej zupy szczawiowej jest równowaga między kwasowością a smakiem wywaru. Szczaw powinien być wyczuwalny, ale nie może całkowicie zdominować pozostałych składników. Dlatego warto wykorzystać wywar przygotowany na mięsie, warzywach i podstawowych przyprawach. Liście laurowe, ziele angielskie oraz ziarna pieprzu nadają mu głębi, nie konkurując z głównym składnikiem.
Do przygotowania zupy można wykorzystać szczaw ze słoika. To wygodne rozwiązanie, które pozwala ugotować szczawiową również poza sezonem. Poszczególne produkty mogą różnić się stopniem rozdrobnienia, kwasowością oraz zawartością soli, dlatego ostateczne doprawianie najlepiej zostawić na sam koniec.
Niewielki dodatek masła łagodzi ostre, kwaśne nuty i sprawia, że smak staje się bardziej zaokrąglony. Podobnie działa śmietana, ale w tym przepisie trafia ona bezpośrednio na talerz. Zupa zachowuje dzięki temu intensywniejszy kolor, a każdy może zdecydować, czy chce jedynie niewielki kleks, czy nieco łagodniejszą porcję.
Jak ugotować dobry wywar z kurczaka i indyka?
Mięso należy zalać zimną wodą i podgrzewać powoli. Dzięki temu jego smak stopniowo przechodzi do płynu. Więcej informacji o tej technice znajdziesz w poradniku wyjaśniającym, jak ugotować esencjonalny wywar. Po zagotowaniu na powierzchni mogą pojawić się szumowiny. Można zebrać je drobnym sitkiem lub łyżką, a następnie zmniejszyć ogień.
Wywar nie powinien gwałtownie wrzeć. Najlepiej, aby przez większość czasu jedynie delikatnie „mrugał”. Mocne gotowanie może sprawić, że stanie się mętny, a mięso będzie mniej soczyste. Po około 20–25 minutach dodajemy warzywa i przyprawy. Przekrojoną cebulę warto wcześniej przypiec na suchej patelni, aż jej przecięta strona wyraźnie się przyrumieni.
W tym przepisie wykorzystuję kurczaka oraz indyka. Kurczak daje delikatną, dobrze znaną bazę, natomiast indyk wzmacnia mięsny aromat. Jeśli chcesz dokładniej poznać właściwości poszczególnych części drobiu, pomocny będzie poradnik o tym, jakie mięso wybrać do domowego wywaru.
Składniki na zupę szczawiową z jajkiem
Podane proporcje wystarczą na około sześć porcji. Potrzebny będzie garnek o pojemności przynajmniej czterech litrów.
- 2,5 l zimnej wody,
- 2 udka lub ćwiartki z kurczaka,
- 300–400 g mięsa z indyka, na przykład skrzydła albo szyi,
- 1 słoik szczawiu o pojemności około 280–350 g,
- 2 marchewki,
- 1 korzeń pietruszki,
- kawałek selera,
- biała część niedużego pora,
- 1 cebula,
- 2 liście laurowe,
- 4 ziarna ziela angielskiego,
- 5–6 ziaren czarnego pieprzu,
- 1 łyżka masła,
- sól i świeżo mielony pieprz,
- opcjonalnie niewielka szczypta cukru,
- świeży koperek.
Do podania przygotuj również:
- 6–8 średnich ziemniaków,
- 4–6 jajek,
- śmietanę 18%.
Jeśli szczaw ze słoika zawiera już sól, nie należy mocno solić wywaru na początku. Łatwiej doprawić zupę po dodaniu całego słoika niż później próbować ratować zbyt słone danie.
Jak zrobić zupę szczawiową ze szczawiu ze słoika?
- Kurczaka i indyka opłucz, przełóż do dużego garnka, zalej 2,5 litra zimnej wody i zacznij powoli podgrzewać.
- Gdy woda zacznie się gotować, zbierz szumowiny. Zmniejsz moc palnika, aby wywar tylko delikatnie wrzał.
- Cebulę przekrój na pół i połóż przeciętą stroną na suchej, rozgrzanej patelni. Przypiekaj, aż mocno się przyrumieni.
- Marchewkę i pietruszkę obierz, a następnie pokrój w plasterki lub półplasterki. Seler oraz por dokładnie umyj.
- Po około 20–25 minutach gotowania mięsa dodaj marchewkę, pietruszkę, seler, por, przypieczoną cebulę, liście laurowe, ziele angielskie i ziarna pieprzu.
- Gotuj wywar na małym ogniu przez kolejne 45–60 minut. Mięso powinno być miękkie, a warzywa ugotowane, ale nie całkowicie rozpadające się.
- Wyjmij z garnka mięso, por, seler, cebulę oraz przyprawy. Marchewkę i pietruszkę możesz pozostawić w zupie.
- Na niewielkiej patelni rozpuść masło. Dodaj szczaw ze słoika i podgrzewaj przez 2–3 minuty, mieszając. Następnie przełóż go do wywaru.
- Gotuj zupę ze szczawiem na małym ogniu przez około 8–10 minut. Spróbuj i dopraw solą oraz świeżo mielonym pieprzem.
- Jeśli zupa jest wyjątkowo kwaśna, dodaj niewielką szczyptę cukru. Nie chodzi o uzyskanie słodkiego smaku, lecz o delikatne złagodzenie kwasowości.
- Osobno ugotuj obrane ziemniaki w osolonej wodzie. Następnie należy je ugnieść. Jajka gotuj przez około 8–9 minut od zagotowania wody, a następnie przełóż je do zimnej wody i obierz.
- Na talerzach ułóż ziemniaki oraz przekrojone jajka. Wlej gorącą zupę, dodaj kleks śmietany i posyp posiekanym koperkiem.
Szczaw dodajemy dopiero do gotowego wywaru. Kwaśne składniki mogą spowalniać mięknięcie warzyw, dlatego zbyt wczesne wlanie zawartości słoika mogłoby niepotrzebnie wydłużyć gotowanie.
Z czym podawać zupę szczawiową?
Klasycznym dodatkiem do szczawiowej jest jajko ugotowane na twardo. Można przekroić je na połówki lub ćwiartki albo pokroić w grubą kostkę. Żółtko łagodzi kwaśny smak i sprawia, że zupa nabiera delikatniejszej, niemal kremowej konsystencji.
Ziemniaki ugotowane osobno dobrze zachowują kształt i nie zagęszczają całego garnka. Na każdą porcję można przeznaczyć jeden lub dwa ziemniaki, zależnie od ich wielkości. Podobny sposób łączenia mięsnego wywaru, warzyw i kwaśnego składnika wykorzystuje również domowa zupa ogórkowa.
Dopełnieniem porcji jest śmietana 18%. Wystarczy jedna łyżeczka lub łyżka na talerz. Można ją lekko rozmieszać z gorącą zupą albo pozostawić w postaci jasnego kleksa. Świeży koperek dodaje aromatu i sprawia, że gotowa potrawa wygląda jeszcze bardziej apetycznie.
Jak złagodzić zbyt kwaśny smak zupy?
Kwasowość szczawiu ze słoika może się różnić, dlatego przed doprawieniem zupę trzeba spróbować. Najpierw warto dodać śmietanę do pojedynczej porcji. Często już ona wystarcza, aby smak stał się łagodniejszy. Jeśli kwaśność nadal jest zbyt intensywna, do garnka można wsypać naprawdę małą szczyptę cukru.
Nie należy od razu dolewać dużej ilości śmietany ani dosypywać kilku łyżeczek cukru. Takie dodatki mogłyby przykryć smak szczawiu, który powinien pozostać głównym bohaterem zupy. W razie potrzeby można również dolać trochę łagodnego, niesolonego wywaru.
Zupę szczawiową można przechowywać w lodówce przez około dwa dni. Najlepiej przełożyć ją do zamykanego naczynia po całkowitym wystudzeniu. Ziemniaki, jajka i śmietanę przechowujemy osobno, a do zupy dodajemy je dopiero podczas podgrzewania kolejnej porcji.
Tak przygotowana szczawiowa jest wyrazista, ale nie przesadnie kwaśna. Domowy wywar z kurczaka i indyka zapewnia jej głęboki smak, a jajko, ziemniaki oraz śmietana tworzą tradycyjny, sycący obiad.
