Kruche ciasteczka z jabłkami

Ciasteczka z jabłkami to kruche, maślane półksiężyce, w których środku piecze się cząstka obranego jabłka. Z wierzchu są złote i posypane chrupiącym cukrem, a w środku owoc robi się miękki, soczysty i lekko kwaskowy. Smakują jak mała szarlotka zamknięta w jednym ciasteczku i znikają z talerza szybciej niż jakiekolwiek inne ciastka, które pieczemy jesienią.

Do zrobienia ok. 30 ciasteczek potrzebujesz podstawowych składników na kruche ciasto i 3 średnich jabłek. Ciasto chłodzisz 30 minut, potem wycinasz krążki, zawijasz w nie cząstki jabłek i pieczesz 30 minut w 180°C. Cała praca zajmuje około półtorej godziny, z czego większość to czekanie. To przepis, przy którym spokojnie mogą pomagać dzieci, bo zawijanie jabłek w ciasto przypomina lepienie pierogów.

Jakie jabłka do ciasteczek i ile ich potrzeba?

Na jedną porcję ciasta, czyli ok. 30 ciasteczek, potrzebujesz 3 średnich jabłek. Każde jabłko pokrój na ok. 10 cząstek, więc razem będziesz mieć 30 kawałków, po jednym na ciasteczko. Cząstki powinny być dość cienkie, mniej więcej na grubość palca, żeby zmieściły się na połowie krążka i zostawiły wolny brzeg do sklejenia. Jeśli masz duże jabłka, pokrój każde na 12 cząstek, a z tych, które zostaną, zrób szybką przekąskę dla dzieci.

Najlepsze są jabłka twarde i soczyste, które w piekarniku zmiękną, ale nie rozpadną się w mus. Dobrze sprawdzają się słodko-kwaśne odmiany, takie jak szara reneta, antonówka, ligol czy champion, bo ich kwaskowość ładnie równoważy słodkie ciasto. Czerwone jabłka deserowe dadzą łagodniejszy, słodszy smak. Unikaj jabłek mączystych i bardzo dojrzałych, bo puszczą dużo soku i rozmiękczą ciasto od środka. Jeśli po pieczeniu zostanie ci jeszcze kilka jabłek, upiecz z nich szarlotkę na kruchym cieście. To ten sam smak w wersji na całą blachę.

Składniki na kruche ciasteczka z jabłkami

Z podanych ilości wyjdzie ok. 30 ciasteczek wycinanych kubkiem lub szklanką o średnicy ok. 7–8 cm. Szklanka w przepisie ma pojemność 250 ml. Białko do smarowania zostanie ci po oddzieleniu żółtek do ciasta, więc nic się nie zmarnuje.

Ciasto:

• 2 szklanki mąki pszennej (ok. 300 g)
• 4 łyżki mąki ziemniaczanej
• 4 żółtka
• 1 całe jajko
• 1 kostka zimnego masła (200 g)
• 1/2 szklanki cukru
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia
• 1 łyżeczka octu

Nadzienie i wierzch:

• 3 średnie jabłka
• 1 białko do posmarowania
• 1–2 łyżki cukru do posypania
• cukier puder do podania (opcjonalnie)

Masło weź prawdziwe, z lodówki, o zawartości tłuszczu 82%, bo od niego zależy kruchość i smak ciasta. Mąka ziemniaczana sprawia, że ciasto po upieczeniu jest delikatniejsze i lekko się kruszy. Ocet w połączeniu z proszkiem do pieczenia dodatkowo je spulchnia, a po upieczeniu w ogóle go nie czuć. Do posypania możesz użyć zwykłego cukru, ale gruboziarnisty da bardziej chrupiącą skorupkę, taką jak na naszych zdjęciach.

Jak zrobić ciasteczka z jabłkami?

Do dużej miski przesiej mąkę pszenną i mąkę ziemniaczaną. Oddziel żółtka od białek. Żółtka dodaj do mąki, a jedno białko odłóż do miseczki, przyda się do smarowania. Wbij do miski całe jajko, najlepiej najpierw do osobnej miseczki, żeby łatwo wyłowić ewentualny kawałek skorupki. Dodaj pokrojone w kostkę zimne masło, cukier, proszek do pieczenia i ocet.

Zagnieć ciasto dłońmi, szybko i bez zbędnego wyrabiania, aż będzie gładkie, jędrne i elastyczne. Im krócej je wyrabiasz, tym mniej ogrzewasz masło i tym bardziej kruche będą ciasteczka. Uformuj kulę, zawiń ją w folię spożywczą i włóż do lodówki na ok. 30 minut. Pod koniec chłodzenia nagrzej piekarnik do 180°C i wyłóż blachę papierem do pieczenia.

Gdy ciasto się chłodzi, obierz jabłka, przekrój każde na ćwiartki i wytnij gniazda nasienne. Ćwiartki pokrój na mniejsze cząstki, tak żeby z jednego jabłka powstało ok. 10 kawałków. Jeśli kroisz jabłka dużo wcześniej, skrop je odrobiną soku z cytryny, żeby nie ściemniały.

Wyjmij ciasto z lodówki i podziel je na dwie części, a jedną schowaj z powrotem do lodówki. Rozwałkuj ciasto na blacie oprószonym mąką na grubość ok. 5 mm. Kubkiem lub szklanką o średnicy ok. 7–8 cm wycinaj krążki, a ścinki zagnieć ponownie i rozwałkuj. Tak samo postępuj z drugą częścią ciasta.

Na połowie każdego krążka połóż jedną cząstkę jabłka, wypukłą stroną do brzegu. Złóż krążek na pół, tak jak przy lepieniu pierogów, i dokładnie dociśnij brzegi palcami. Wygięta cząstka jabłka sama nadaje ciasteczku kształt półksiężyca. Układaj ciasteczka na blasze w odstępach ok. 2–3 cm, bo w piekarniku lekko rosną.

Roztrzep białko widelcem i posmaruj nim każde ciasteczko pędzelkiem. Od razu posyp je cukrem, póki białko jest mokre, wtedy kryształki dobrze się przykleją.

Wstaw blachę na środkową półkę piekarnika i piecz ciasteczka w 180°C przez ok. 30 minut, aż wierzch będzie złoty, a spód lekko zrumieniony. Pod koniec pieczenia zajrzyj do piekarnika, bo każdy piekarnik grzeje trochę inaczej. Jeśli pieczesz z termoobiegiem, sprawdź ciasteczka już po 25 minutach.

Po wyjęciu z piekarnika zostaw ciasteczka na blasze na ok. 10 minut. Gorące kruche ciasto łatwo się łamie, a jabłko w środku długo trzyma temperaturę. Najlepiej smakują kilka minut po upieczeniu, gdy są już ciepłe, a nie gorące. Uważaj przy podawaniu dzieciom, bo cząstka jabłka w środku parzy jeszcze długo po tym, jak ciasto z wierzchu ostygnie.

Jak zrobić, żeby ciasteczka z jabłkami były kruche i się nie rozklejały?

Najważniejsze są zimne masło i krótkie wyrabianie. Jeśli ciasto zrobi się miękkie i lepkie w trakcie wałkowania, odłóż je na 10–15 minut do lodówki, zamiast dosypywać dużo mąki. Nadmiar mąki sprawi, że ciasteczka będą twarde i suche. Gdy ciasto kruszy się i pęka przy składaniu, zagnieć je krótko w dłoniach, żeby lekko się ogrzało i połączyło.

Ciasteczka rozklejają się w piekarniku najczęściej przez za duże cząstki jabłka albo źle dociśnięte brzegi. Zostawiaj wokół jabłka czysty brzeg szerokości ok. 1 cm i dociskaj go mocno na całej długości. Jeśli jabłka są bardzo soczyste, osusz cząstki ręcznikiem papierowym przed zawinięciem. Odrobina soku, który wypłynie na papier i się skarmelizuje, nie jest problemem. Ciasteczka z lekko uchylonym brzegiem, przez który widać jabłko, też wyglądają bardzo domowo.

Czym zastąpić jabłka w ciasteczkach?

To kruche ciasto pasuje do większości owoców, które są dość twarde i nie puszczają za dużo soku. Zamiast jabłek możesz użyć gruszek, a poza sezonem owoców z puszki lub słoika, np. brzoskwiń czy moreli. Owoce z zalewy dobrze odsącz i osusz przed zawinięciem w ciasto. Na dokładnie tym samym cieście robimy nasze ciasteczka z morelami, więc jeśli w domu nie ma jabłek, masz gotowy pomysł na wersję z owocami z puszki.

Z czym podawać ciasteczka z jabłkami?

Ciasteczka z jabłkami są pyszne same, prosto z blachy, ale możesz je jeszcze dosłodzić. Po wystudzeniu oprósz je cukrem pudrem przez sitko albo polej cienko lukrem z cukru pudru i kilku kropli soku z cytryny. Cukier puder najlepiej dodaj tuż przed podaniem, bo na ciepłych ciasteczkach szybko się rozpuszcza. U nas trafiają na stół do popołudniowej kawy i herbaty, a dzieci jedzą je z kakao lub ciepłym mlekiem.

To też dobry wypiek do pudełka śniadaniowego, na wycieczkę albo do pracy, bo ciasteczka są poręczne i nie kruszą się w torbie tak mocno jak cienkie ciastka. Na deser podaj je jeszcze lekko ciepłe z gałką lodów waniliowych albo łyżką bitej śmietany. Ciepłe kruche ciasto z jabłkiem i coś zimnego obok to połączenie, które zawsze się sprawdza.

Jak przechowywać ciasteczka z jabłkami?

Wystudzone ciasteczka przechowuj w zamkniętej puszce lub pojemniku w chłodnym miejscu przez 2–3 dni. W lodówce wytrzymają ok. 4–5 dni. Z czasem ciasto mięknie, bo wchłania wilgoć z jabłek, dlatego najlepiej smakują pierwszego dnia. Ciasteczka z lodówki odśwież przez 5 minut w piekarniku nagrzanym do 160°C, wtedy znów będą kruche. Upieczone ciasteczka możesz też zamrozić w szczelnym pojemniku na ok. 2 miesiące i rozmrażać w temperaturze pokojowej.

Pracując z surowymi jajkami, myj ręce po oddzielaniu żółtek i po smarowaniu ciasteczek, umyj też pędzelek. Resztek roztrzepanego białka nie zostawiaj na blacie. Po przepisie zostaną ci jeszcze 3 białka. Przełóż je do zamkniętego słoika, przechowuj w lodówce do 2 dni i wykorzystaj np. do omletu albo bezy. Surowe ciasto zawinięte w folię możesz trzymać w lodówce do 2 dni i upiec ciasteczka wtedy, gdy będzie ci wygodnie.

Smacznego!