Ciasto z gotowaną pomarańczą to wypiek, w którym smak cytrusa pochodzi nie tylko z soku czy startej skórki, ale z całych ugotowanych i zblendowanych pomarańczy. Dzięki temu ciasto jest wyjątkowo miękkie, wilgotne i mocno pachnie pomarańczą. Przygotowanie jest prostsze, niż może się wydawać: wystarczy ugotować owoce, zmiksować je i połączyć z masą. Na wierzchu układamy plasterki kolejnej pomarańczy, które podczas pieczenia lekko się karmelizują.
Ten przepis powstał z myślą o dzieciach. Udało nam się kupić w Rossmannie formę w kształcie misia i od razu wiedzieliśmy, że ciasto pomarańczowe będzie do niej idealne, bo z plasterków łatwo ułożyć uszy i łapki. Zaznaczamy, że to zwykły wpis, a nie współpraca reklamowa. Ciasto przygotowujemy w wersji bez alkoholu, więc spokojnie możesz podać je najmłodszym.
Na czym polega ciasto z gotowaną pomarańczą?
Najważniejszy element tego ciasta to puree z całych pomarańczy razem ze skórką. Owoce gotujemy przez godzinę w wodzie, aż staną się zupełnie miękkie, a skórka odda część goryczy. Dzięki temu da się je zblendować na gładką masę. Puree może mieć lekko gorzkawy posmak, ale po połączeniu z resztą składników ten smak łagodnieje i zostaje pełna, przyjemna nuta pomarańczy.
W cieście używamy oleju rzepakowego zamiast masła, bo daje bardziej miękką i wilgotną strukturę. Jajka ubijamy z cukrem na puszystą masę, a olej wlewamy cienkim strumieniem, tak jak przy robieniu domowego majonezu. Odrobina kurkumy nadaje ciastu żółty kolor, a sok pomarańczowy dodatkowo wzmacnia cytrusowy aromat.
Jakie pomarańcze wybrać do ciasta?
Ponieważ pomarańcze gotujemy i blendujemy razem ze skórką, najlepiej sięgnąć po owoce bio albo oznaczone jako nadające się do jedzenia ze skórką. Zwykłe cytrusy ze sklepu bywają woskowane lub zabezpieczane środkami konserwującymi. Dlatego przed gotowaniem dokładnie umyj je pod ciepłą wodą, najlepiej szczoteczką. Wybieraj słodkie odmiany, bo przy bardzo gorzkim owocu puree też będzie zbyt gorzkie.
Drugi ważny punkt to waga. Od ilości puree zależy wilgotność ciasta, a zbyt dużo owoców może skończyć się zakalcem. Dlatego zważ pomarańcze przed gotowaniem i nie wybieraj największych sztuk, jeśli do puree idą dwie. Trzecia pomarańcza posłuży wyłącznie do ozdobienia wierzchu.
Składniki na ciasto z gotowaną pomarańczą
Poniżej znajdziesz składniki na jedno ciasto. Wszystkie odmierz na wadze, bo przy tym cieście dokładne proporcje mają duże znaczenie.
- 2 pomarańcze do puree
- 230 g mąki pszennej (ok. 1 ¾ szklanki)
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- ½ łyżeczki drobnej soli
- ½ łyżeczki kurkumy
- 3 duże jajka w temperaturze pokojowej
- 200 g cukru + 3 łyżki cukru do posypania wierzchu
- 110 g oleju rzepakowego
- 1 łyżka ekstraktu waniliowego
- masło i mąka do wysmarowania formy
Jajka wyjmij z lodówki wcześniej, a puree pomarańczowe przed użyciem doprowadź do temperatury pokojowej. Składniki o podobnej temperaturze łatwiej się łączą, a ciasto jest mniej narażone na zakalec. Najlepiej sprawdzi się mąka pszenna o niższym typie, na przykład tortowa, która daje delikatniejszą strukturę. W wielu wersjach tego ciasta pojawia się likier pomarańczowy, ale my zastępujemy go sokiem, żeby ciasto nadawało się dla dzieci.
Jak zrobić ciasto z gotowaną pomarańczą?
Zacznij od pomarańczy do puree. Dwie umyte pomarańcze włóż w całości do garnka i zalej wodą tak, żeby były przykryte. Gotuj je przez 60 minut, aż skórka będzie zupełnie miękka, a potem zostaw w tej samej wodzie do całkowitego ostygnięcia. Najwygodniej zrobić to dzień wcześniej, bo wtedy samo ciasto przygotujesz w krótkim czasie. Jeśli nie chcesz gotować, możesz każdą pomarańczę nakłuć widelcem, włożyć do zamkniętego pojemnika nadającego się do mikrofalówki i podgrzewać około 8 minut, obracając ją co 2 minuty.
Wystudzone pomarańcze przekrój na ćwiartki i dokładnie usuń wszystkie pestki. Następnie zblenduj 1,5 pomarańczy razem ze skórką na gładkie puree i odstaw. Jeśli przygotowałeś puree wcześniej, trzymaj je w lodówce, ale przed dodaniem do ciasta wyjmij je tak, żeby miało temperaturę pokojową.
Piekarnik nagrzej do 190°C w trybie góra-dół. Jeśli pieczesz z termoobiegiem, obniż temperaturę o około 20°C. Formę w kształcie misia wysmaruj dokładnie masłem i obsyp mąką, także w zagłębieniach, żeby ciasto bez problemu odeszło od ścianek. Połówkę pomarańczy pokrój w bardzo cienkie plasterki, a następnie przekrój je na półksiężyce. Plasterki muszą być cienkie, bo grubsze mogą puścić sok i zaszkodzić strukturze ciasta.
W osobnej misce wymieszaj mąkę, proszek do pieczenia, sól i kurkumę. Warto zrobić to dokładnie, bo dzięki temu proszek i przyprawa rozłożą się równomiernie w całej masie. Ciasto będzie miało jednolity kolor i wyrośnie równo.
Jajka ubij z cukrem przez 2–3 minuty na jasną, puszystą masę. Nie wyłączając miksera, wlewaj cienkim strumieniem olej, aż masa stanie się gładka i dobrze połączona. Na końcu dodaj puree pomarańczowe i ekstrakt waniliowy, a następnie wymieszaj całość krótko do połączenia.
Na masę wsyp suche składniki i mieszaj na wolnych obrotach tylko do połączenia. Zbyt długie mieszanie po dodaniu mąki może skończyć się zakalcem, więc zatrzymaj mikser, gdy zniknie ostatnia grudka. Masa jest dość płynna i tak ma być. Przełóż ją do formy, napełniając ją do około ¾ wysokości, bo ciasto mocno rośnie. Na wierzchu ułóż półksiężyce pomarańczy według własnego pomysłu. My ułożyliśmy z nich uszy, buzię i łapki misia. Całość posyp trzema łyżkami cukru.
Ciasto piecz około 50 minut w piekarniku nagrzanym do 190°C. Taki czas dotyczy keksówki, a forma misia ma inny kształt i głębokość, dlatego sprawdź ciasto suchym patyczkiem, który po wyjęciu powinien pozostać czysty. Jeśli wierzch zaczyna się mocno rumienić, a środek jest jeszcze płynny, przykryj ciasto folią aluminiową albo przesuń formę na niższą półkę. Po wyjęciu zostaw ciasto w formie na 15 minut, następnie wyjmij je i odstaw do całkowitego wystygnięcia.
Jak wyjąć ciasto z formy w kształcie misia?
Po wyjęciu z piekarnika zostaw ciasto w formie na około 15 minut, żeby się ustabilizowało i lekko odeszło od ścianek. Po tym czasie delikatnie przejedź cienkim nożem po brzegu, szczególnie w miejscach, gdzie forma ma wąskie zagłębienia, takie jak uszy i łapki. Następnie przyłóż deskę lub kratkę do wypieków, odwróć formę i lekko nią potrząśnij, aż ciasto zsunie się samo. Dzięki wcześniejszemu wysmarowaniu zagłębień masłem i obsypaniu mąką ciasto powinno odejść w całości, a nie rozpaść się w kilku kawałkach.
Cieńsze fragmenty formy, czyli uszy i łapki, mogą zrumienić się mocniej niż środek, dlatego warto zerknąć na nie przed wyjęciem ciasta z piekarnika. Na spodzie zostaje wyraźny wzór misia, który wygląda równie ładnie jak wierzch i można go wykorzystać do zdjęć albo podania. Nie spiesz się z krojeniem, bo ciepłe ciasto łatwo się łamie, a po całkowitym wystygnięciu jest stabilniejsze i daje równiejsze kawałki. Do krojenia użyj długiego noża, który przed każdym cięciem możesz lekko zwilżyć wodą.
Dlaczego ciasto z gotowaną pomarańczą wychodzi zakalcem?
Zakalec to najczęstszy problem przy tym cieście i zwykle wynika z kilku prostych błędów. Pierwszy to nieprecyzyjne odmierzanie składników, dlatego używaj wagi, a nie miarek. Drugi to zbyt duża ilość puree, bo nadmiar wilgoci obciąża masę, a przy dwóch pomarańczach w puree ma to szczególne znaczenie. Trzeci to zimne składniki: jajka i puree powinny mieć temperaturę pokojową, a pomarańcze po gotowaniu muszą być całkowicie wystudzone. Jeśli któryś z tych elementów się nie zgadza, ciasto może pięknie wyrosnąć w piekarniku, a po wyjęciu opaść.
Kolejne przyczyny to zbyt długie mieszanie po dodaniu mąki oraz zbyt grube plasterki pomarańczy na wierzchu, które mogą puścić sok i zamoczyć ciasto od góry. Pamiętaj też, że masa jest dość płynna i mocno rośnie, więc nie wlewaj jej do formy po same brzegi, tylko do około ¾ wysokości. Jeśli wierzch przypieka się szybciej niż środek, przykryj ciasto folią aluminiową i piecz dalej do suchego patyczka, zamiast wyjmować je zbyt wcześnie. Zakalec często zdarza się też wtedy, gdy piekarnik nie trzyma temperatury, dlatego warto znać swoje urządzenie i w razie potrzeby przesunąć formę na niższą półkę.
Czy ciasto z gotowaną pomarańczą jest dla dzieci?
Tak, pod warunkiem że pominiesz likier pomarańczowy, który w wielu przepisach pojawia się w tym cieście. W naszej wersji używamy zamiast niego soku pomarańczowego, więc ciasto nie zawiera alkoholu. Jest miękkie, wilgotne i ma delikatny smak pomarańczy, a forma misia i plasterki cytrusa na wierzchu przyciągają uwagę najmłodszych. Jeśli puree wydaje Ci się lekko gorzkie, pamiętaj, że w gotowym cieście ten smak jest wyraźnie łagodniejszy, szczególnie przy słodkich pomarańczach.
Ponieważ do puree używamy owoców razem ze skórką, wybierz pomarańcze bio lub przeznaczone do jedzenia ze skórką i dokładnie je umyj. Ciasto zawiera jajka i gluten, więc nie nadaje się dla dzieci, które mają na nie alergię. Ma też sporo cukru, dlatego dla najmłodszych wystarczy niewielki kawałek, na przykład do podwieczorku albo na urodzinowy stół. Dzięki temu, że ciasto długo pozostaje wilgotne, dobrze sprawdzi się także pokrojone w kostki do pudełka śniadaniowego.
Z czym podawać ciasto z gotowaną pomarańczą?
Ciasto jest na tyle wilgotne, że smakuje samo, do herbaty, kawy albo szklanki mleka. Dla dzieci możesz dołożyć łyżkę jogurtu naturalnego albo garść świeżych malin, które dobrze równoważą słodycz karmelizowanych plasterków. Jeśli podajesz je gościom, ułóż kilka cienkich plasterków pomarańczy obok kawałka ciasta i dołóż odrobinę bitej śmietany. Całość będzie wyglądała efektownie, a Ty nie musisz przygotowywać żadnych dodatkowych kremów.
Jeśli lubisz pomarańczę w deserach, w wersji czekoladowej sprawdzi się brownie o smaku pomarańczy, w którym cytrusowy aromat spotyka się z intensywnym smakiem czekolady. Miłośnicy prostych ciast z owocami powinni zajrzeć do przepisu na ciasto ucierane z truskawkami, które również robi się szybko i bez kombinowania. Oba wypieki możesz upiec na jedno spotkanie i podać obok siebie, dzięki czemu każdy znajdzie kawałek dla siebie.
Jak przechowywać ciasto z gotowaną pomarańczą?
Wystudzone ciasto przechowuj w temperaturze pokojowej, pod przykryciem, na przykład w szczelnym pojemniku albo pod dużym talerzem lub kloszem. Nie ma potrzeby chować go do lodówki, bo nie zawiera kremu, a w chłodzie wypieki często tracą miękkość. Dzięki dużej ilości wilgoci z pomarańczy ciasto pozostaje miękkie i smaczne przez kilka dni, więc możesz upiec je wcześniej, na przykład dzień przed przyjęciem. Najlepiej kroić tylko tyle, ile potrzebujesz, a resztę zostawić w całości, bo wtedy dłużej pozostanie wilgotna.
Puree z pomarańczy możesz przygotować wcześniej: w lodówce poczeka do następnego dnia, a w razie potrzeby da się je także zamrozić. Przed użyciem pamiętaj, żeby miało temperaturę pokojową, bo wtedy łatwiej połączy się z resztą masy, a ciasto nie będzie narażone na zakalec. Jeśli w trakcie przygotowań robisz kilka ciast jednocześnie, ugotuj od razu większą porcję pomarańczy i zblenduj je na raz. Pamiętaj tylko, żeby podzielić puree na porcje, tak aby do każdego ciasta trafiała dokładnie taka sama ilość. Smacznego!
