Wykrawacz w kształcie herbu miasta, stempel z imieniem dziecka na kruche ciasteczka albo forma do pralinek, której nie ma w żadnym sklepie. Coraz więcej domowych cukierników i małych pracowni sięga po druk 3D, żeby przygotować akcesoria dokładnie pod swój pomysł. To naprawdę wygodne, ale kuchnia ma swoje zasady i warto je znać, zanim pierwsza wydrukowana foremka trafi do ciasta.
Co faktycznie można wydrukować do kuchni
- Wykrawacze do ciastek – najpopularniejszy projekt. Mają krótki kontakt z surowym ciastem, łatwo je zaprojektować i szybko wydrukować.
- Stemple i pieczątki do odciskania wzorów na pierniczkach, kruchych ciastkach czy masie cukrowej.
- Szablony do dekorowania, na przykład do posypywania kakao lub cukrem pudrem.
- Wzorce do form silikonowych – wydrukowany model służy jako kopyto, na którym odlewa się formę z silikonu przeznaczonego do żywności.
Od rysunku do modelu
Nie trzeba być inżynierem, żeby zaprojektować własny wykrawacz. Wystarczy prosty rysunek konturu, który w darmowym programie do grafiki zamienia się na linię wektorową, a potem w programie do modelowania nadaje się jej wysokość i grubość ścianki. Wiele osób zaczyna od gotowych projektów udostępnianych w internecie i tylko zmienia w nich napis albo rozmiar. Dzięki temu pierwsza foremka może powstać jeszcze tego samego wieczoru.
Bezpieczeństwo: o czym łatwo zapomnieć
Nie każdy wydruk nadaje się do kontaktu z jedzeniem. W Unii Europejskiej materiały, które stykają się z żywnością, podlegają osobnym przepisom, a ogólne zasady zebrano w rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004. W praktyce oznacza to kilka prostych reguł.
Po pierwsze, liczy się materiał. Producenci filamentów i proszków podają, czy dane tworzywo ma deklarację do kontaktu z żywnością. Bez takiej informacji lepiej traktować wydruk jako narzędzie pomocnicze, a nie naczynie.
Po drugie, liczy się powierzchnia. Popularne domowe drukarki układają tworzywo ścieżkami, a między warstwami powstają drobne rowki. Resztki ciasta, tłuszczu czy masła potrafią się w nich zatrzymać i trudno je domyć. Dlatego wykrawacze z takich drukarek najlepiej myć ręcznie, zaraz po użyciu, i traktować jako akcesoria na kilka sezonów, a nie na lata.
Po trzecie, temperatura. Część popularnych tworzyw mięknie już w gorącej wodzie, więc zmywarka czy wrzątek mogą zdeformować wydruk. To nie wada, tylko właściwość materiału, o której warto pamiętać.
Jak to robią małe pracownie cukiernicze
Cukiernie, które przygotowują limitowane serie pralinek czy ciastek firmowych, często idą drogą pośrednią. Drukują dokładny wzorzec, a z niego odlewają formę z certyfikowanego silikonu. Taki proces daje gładką powierzchnię, którą łatwo utrzymać w czystości, a jednocześnie pozwala w kilka dni przejść od szkicu do gotowej formy. Gdy potrzeba większej precyzji albo kilkudziesięciu identycznych wzorców, pracownie korzystają z zewnętrznych firm lub z urządzeń do druku 3D w małej produkcji, które dają gładszą powierzchnię i powtarzalne wymiary.
Kilka praktycznych wskazówek
- Projektuj wykrawacze z grubszą krawędzią od strony dłoni i cienką od strony ciasta.
- Unikaj bardzo drobnych, zamkniętych zakamarków, w których zbiera się ciasto.
- Oznacz wydruki przeznaczone do kuchni, żeby nie mieszały się z warsztatowymi.
- Jeśli forma ma mieć kontakt z gorącą masą, wybierz silikon spożywczy, a wydruk zostaw jako wzorzec.
Ogólne informacje o samej technologii znajdziesz w haśle Druk 3D. A potem wystarczy już tylko pomysł na ciasteczka, którymi pochwalisz się przy świątecznym stole.
Materiał partnera.
